Öfkemizin arkasına saklanan en güçlü duygu: Korkularımız!

alt

Duygular, düşünceler ve geçmiş deneyimler birbiri arkasında perdelenmiş unsurlardır. İnsanların geçmişte yaşamış olduğu bir deneyim her nasıl ki bugün bireyde bir duygunun veya düşüncenin fitilini ateşleyebiliyorsa duygular da birbirlerinin fitilini ateşleyebilir.

Öfke, korkunun maskelenmiş halidir. Yani öfke her zaman bir ön plan ya da maskedir, arkasını daha iyi anlamamız çok kıymetlidir. Bir durumda öfkelendiğimizde onu fark edip altta yatan endişe duygusunu ve bunun yarattığı korkuyu görmeliyiz. Kendimize o an “Ben neden korkuyorum? Öfkeme sebep olan korkum nedir?” şeklinde. O anki hali açmaya yönelik sorular sorarak öfke kontrolünü sağlayabiliriz. Öfke kötüdür, onu bastıralım gibi bir yere gitmeyelim. Öfkeli olmak da insanlık hallerinden biridir. Sadece öfkemizin oluşma şeklini anlamaya çalışırsak, yaşam yolculuğumuz daha bir yoluna evrilebilir.

Korkumuzu tetikleyen bağlantılar nelerdir?

Hiçbir duygunun sebepsiz yere ortaya çıkmadığı gibi korkularımız da sebepsiz yere ortaya çıkmaz. Korkunun ortaya çıkışı çeşitli durumlarla görülmektedir.

1. Geçmiş Deneyimler

Birey daha önceki deneyimlerde karşılaştığı engeller, edindiği veriler, deneyim sonucu karşılaştığı durumlar ile bu durumların aynısı veya benzerlerini yaşanabileceğini düşünür. O deneyim anındaki duyguyu, durumu tekrar yaşamak istemeyen birey benzeri bir durumda paniğe kapılıp korkabilir ve öfkelenmeye oldukça müsaittir.

2. İzlenilen Film veya Dinlenen bir Hikaye

Birey, izlediği filmler, diziler ve okuduğu kitaplardan ister istemez bazı mesajlar alır ve bunları farkında olmadan zihninde arka planda bir yere yerleştirir. Aslında bu durum bilişsel sistemin harekete geçmesiyle oluşan bir durumdur. Örneğin izlediği film bireye ilham verebileceği gibi içerdiği bir sahne ile de zihinde bir alana yerleşip bir korku nedeni yaratabilir.

3. Başkasının Tecrübesinden Etkilenmek

Tıpkı film ve kitap maddesindeki gibi, başkasının deneyimini dinlerken o deneyimi kendisinin de yaşayabileceği ihtimali kişiyi korkutabilir. Bu durum insanın zihinsel halini etkileyebilir. Bir de başkasının deneyimini dinlerken çevredeki yorumlar da katılarak anlatılıyorsa bu demektir ki birey bu korku ile yüzleştiği andan itibaren çevresel faktörlerin yorumlarını da korku nedeni yapacaktır. Örneğin: Aldatılan birinin hikayesini dinlediğimizde aldatılma ihtimalimiz zihnimizde bizim için bir korku nedeni olur. Eğer aldatılan kişinin yanında bir de “Aldatıldıysan sevgiline dönemezsin. Ne kadar küçük düşürücü bir durum. Dönersen kendine saygın yok.” gibi itham içeren yorumlar da dinlemişsek bu sefer “Aldatılırsam barışamam, barışırsam çevremden kabul ve saygı görmem.” gibi farklı korku sebepleri de zihnimizde yerini almış olur.

4. Genetik Aktarımlar

Bazı korkuları ise sonradan edinilmeyen genetik aktarımlarla yaşarız. Yılandan korkmak, yükseklik korkusu gibi. Aynı zamanda insan yaşamsal dürtülerini tehdit eden tehlikelerden doğası gereği korkmaktadır. Bu tarz korkular sonradan edinilmez. Temelinde kendimizi hep güvende hissetmek isteriz.

5. Çok Düşünme Sebebiyle Geçmeyen Endişe Hali ve Mükemmeliyetçilik

Yaşadığımız her deneyimi çok fazla düşünen ve her senaryoda A-Z bütün seçenekleri düşünüp plan yapan bir bireyin takıntılı olmaması kaçınılmazdır. Birey bu durumda sürekli bir şeyler düşünerek mükemmele ulaşmak ister. Ancak bu durum ona ucu açık bir endişe duygusu yaşatır. Bu nedenle zihindeki endişe, kendini olaylar karşısında korkuya bırakır. Yaşamda her şeyi kontrol edemeyeceğimizin farkına varmamız kıymetlidir. Yani durumlara esnek yaklaşım gösterme kasımızı geliştirmemiz kıymetlidir.

Korku kontrolü öfke kontrolü sağlar.

İlk olarak öfkelendiğimiz durumlarda kendimize “Bu öfkenin sebebi nedir? Ben neden korkuyorum? Bu öfkenin korku listemdeki karşılığı nedir?” şeklinde sorular sorarak öncelikle korkumuzu analiz edelim. Daha sonra bu korkunun zihnimizde ne duruma ne sebeple ve ne şekilde var olduğunu bulalım. Hangi duygularımızla ya da hangi hallerimizle bağlantılı olabileceğini anlamaya gayret edelim. Bulduğumuz sonuç korkumuzu bilmemize, öfkemizi kontrol edebilmemize yardımcı olur.

alt

M. Şeref Akkaş

Danışman- Eğitmen- Koç

“Hayatın bana verdiği
en iyi ödül, bilgilerimi ve deneyimlerimi paylaşma şansı!”

PAYLAŞ:

7/24

İLETİŞİM FORMU

 

Bana Yazın...